Hướng dẫn cách tính thuế nhập khẩu mới nhất [Chi Tiết 2026]

Thuế nhập khẩu là nghĩa vụ tài chính bắt buộc đối với hàng hóa đưa vào lãnh thổ Việt Nam, nhưng không phải ai cũng hiểu đúng bản chất và cách tính. Bài viết này tôi sẽ hướng dẫn cách tính thuế nhập khẩu sẽ giúp bạn làm rõ đối tượng chịu thuế, các yếu tố ảnh hưởng như mã hồ sơ, trị giá tính thuế, thuế suất, xuất xứ hàng hóa và phân tích chi tiết công thức tính và những lưu ý quan trọng để tránh sai sót, truy thu, xử phạt. Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

1. Thuế nhập khẩu là gì? Đối tượng phải chịu thuế nhập khẩu?

1.1 Thuế nhập khẩu là gì?

Thuế nhập khẩu (Import tax) là khoản thu bắt buộc do Nhà nước áp dụng đối với hàng hóa có nguồn gốc từ nước ngoài khi đưa vào lãnh thổ Việt Nam. Về bản chất, đây là thuế gián thu, người nhập khẩu là chủ thể trực tiếp nộp thuế nhưng có quyền phân bổ chi phí này vào giá bán, qua đó chuyển gánh nặng thuế sang người tiêu dùng cuối cùng. 

Không chỉ thu ngân sách, thuế nhập khẩu còn là công cụ điều tiết vĩ mô hiệu quả. Thông qua chính sách thuế, Nhà nước bảo hộ sản xuất trong nước trước áp lực cạnh tranh từ hàng hóa ngoại nhập, đồng thời kiểm soát luồng hàng hóa xuyên biên giới nhằm ổn định thị trường. Bên cạnh đó, nguồn thu từ thuế nhập khẩu được sử dụng cho các mục tiêu chi tiêu công thiết yếu như đầu tư hạ tầng, y tế và giáo dục.

Ở góc độ thương mại quốc tế, thuế nhập khẩu còn gắn liền với chính sách đối ngoại và các cam kết hội nhập. Mức thuế có thể được điều chỉnh linh hoạt theo từng đối tác, từng hiệp định thương mại tự do, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính thuế nhập khẩu và chi phí thực tế của doanh nghiệp. Do đó, việc nắm rõ vai trò, mục đích và cơ chế áp dụng thuế nhập khẩu sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động xuất nhập khẩu, hạn chế rủi ro pháp lý và tối ưu nghĩa vụ thuế theo cách tính thuế nhập khẩu hiện hành.

1.2 Đối tượng phải chịu thuế nhập khẩu?

Căn cứ Điều 2, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 quy định các trường hợp là đối tượng chịu thuế nhập khẩu bao gồm:

• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam.
• Hàng hóa xuất khẩu từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan, hàng hóa nhập khẩu từ khu phi thuế quan vào thị trường trong nước.
• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ và hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, quyền phân phối.

Các trường hợp không thuộc đối tượng chịu thuế nhập khẩu bao gồm: 

• Hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển;
• Hàng hóa viện trợ nhân đạo, hàng hóa viện trợ không hoàn lại;
• Hàng hóa xuất khẩu từ khu phi thuế quan ra nước ngoài; hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan; hàng hóa chuyển từ khu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác;
• Phần dầu khí được dùng để trả thuế tài nguyên cho Nhà nước khi xuất khẩu.

Xem thêm: Hướng dẫn cách tính thuế VAT chi tiết theo quy định mới nhất 2026

2. Các yếu tố ảnh hưởng đến thuế nhập khẩu

Thuế nhập khẩu là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết hoạt động xuất nhập khẩu và kiểm soát hàng hóa lưu thông vào thị trường Việt Nam. 

Trên thực tế, cách tính thuế nhập khẩu không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố pháp lý và kỹ thuật mà doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh sai sót khi kê khai.

• Hàng hóa là căn cứ cốt lõi, bởi mỗi mặt hàng sẽ được phân loại theo mã HS khác nhau, tương ứng với mức thuế suất riêng, phụ thuộc vào tính chất, công dụng và xuất xứ hàng hóa.
• Giá tính thuế thường được xác định theo giá CIF, bao gồm giá mua hàng, chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển đến cửa khẩu nhập đầu tiên - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp khi áp dụng cách tính thuế nhập khẩu.
• Thuế suất được quy định tại biểu thuế xuất nhập khẩu và có thể thay đổi theo chính sách từng thời kỳ hoặc theo các hiệp định thương mại tự do. Ngoài thuế nhập khẩu, doanh nghiệp còn phải lưu ý các loại thuế liên quan như thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường (nếu có), vì các khoản này đều tác động đến tổng nghĩa vụ thuế và cách tính thuế nhập khẩu trên thực tế.

Việc tính thuế nhập khẩu sẽ trở nên phức tạp hơn khi doanh nghiệp phát sinh nhiều tờ khai, nhiều mức thuế suất và phải đồng thời hạch toán thuế GTGT hàng nhập khẩu. Phần mềm bán hàng tích hợp hóa đơn điện tử Nhanh.vn sẽ giúp doanh nghiệp:

• Tự động lưu trữ thông tin hóa đơn
• Hạn chế sai sót khi kê khai và hạch toán
• Đảm bảo dữ liệu thống nhất giữa bán hàng - hóa đơn - kế toán

3. Hướng dẫn cách tính thuế nhập khẩu chi tiết

Tùy thuộc vào từng loại hàng hóa và quy định tại biểu thuế, cách tính thuế nhập khẩu có thể được áp dụng theo thuế suất tỷ lệ (%), thuế suất tuyệt đối hoặc phương pháp hỗn hợp. Mỗi phương pháp tính đều có cơ sở pháp lý và công thức riêng, doanh nghiệp cần xác định đúng để tránh sai sót khi kê khai hải quan.

• Phương pháp tính thuế nhập khẩu theo tỷ lệ (%)

Phương pháp tính thuế nhập khẩu theo tỷ lệ (%) được áp dụng phổ biến nhất. Theo đó, số thuế nhập khẩu phải nộp được xác định trên cơ sở trị giá tính thuế của hàng hóa nhập khẩu nhân với mức thuế suất phần trăm tương ứng theo mã HS quy định trong biểu thuế hiện hành. 

Hiểu rõ bản chất và nguyên tắc của cách tính thuế nhập khẩu theo phương pháp này giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chi phí và tuân thủ đúng nghĩa vụ thuế. 

Trong đó:

• Trị giá tính thuế trên mỗi đơn vị là giá trị hàng hóa theo hải quan (thường là giá CIF).
• Thuế suất thuế nhập khẩu được quy định theo từng mặt hàng trong biểu thuế xuất nhập khẩu.

Phương pháp tính thuế nhập khẩu theo mức thuế tuyệt đối

Phương pháp tính thuế nhập khẩu theo mức thuế tuyệt đối là một trong các cách tính được pháp luật quy định áp dụng cho một số nhóm hàng hóa nhất định. 

Theo phương pháp này, Nhà nước ấn định một mức thuế cố định trên mỗi đơn vị hàng hóa nhập khẩu (ví dụ: đồng/kg, đồng/lít, đồng/chiếc), không phụ thuộc vào trị giá thực tế của hàng hóa tại thời điểm nhập khẩu.

Về bản chất, cách tính thuế nhập khẩu theo thuế suất tuyệt đối giúp cơ quan quản lý kiểm soát ổn định số thu ngân sách, đồng thời hạn chế rủi ro gian lận về giá khai báo hải quan, công thức tính như sau: 

• Phương pháp tính thuế nhập khẩu hỗn hợp

Phương pháp tính thuế nhập khẩu hỗn hợp là cách tính được áp dụng trong trường hợp pháp luật quy định đồng thời thuế suất theo tỷ lệ (%) và thuế suất tuyệt đối đối với cùng một mặt hàng nhập khẩu. Theo đó, số thuế phải nộp không chỉ căn cứ vào trị giá tính thuế của hàng hóa mà còn dựa trên mức thuế cố định theo đơn vị hàng hóa.

Về nguyên tắc, cách tính thuế nhập khẩu theo phương pháp hỗn hợp yêu cầu doanh nghiệp xác định đầy đủ cả hai yếu tố: 

• Trị giá hải quan để tính phần thuế theo tỷ lệ (%) 
• Số lượng hàng hóa để tính phần thuế tuyệt đối

Sau đó, số thuế nhập khẩu phải nộp sẽ được xác định theo công thức do pháp luật quy định trong từng trường hợp cụ thể như sau:

Đọc thêm: Thuế tiêu thụ đặc biệt: Đối tượng chịu thuế, cách tính & mức thuế

4. Lưu ý quan trọng khi tính thuế nhập khẩu

Thuế nhập khẩu là yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí, lợi nhuận và kết quả quyết toán thuế của doanh nghiệp nhập khẩu, do đó kế toán và bộ phận phụ trách xuất nhập khẩu cần đặc biệt thận trọng khi áp dụng cách tính thuế nhập khẩu. Chỉ một sai sót nhỏ trong khâu xác định căn cứ tính thuế cũng có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt về thuế.

• Phân loại hàng hóa đúng theo mã hồ sơ là yếu tố quyết định mức thuế suất áp dụng và là nền tảng của cách tính thuế nhập khẩu. 
• Xuất xứ hàng hóa có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên.
• Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế theo từng thời kỳ để bảo đảm quyền lợi hợp pháp khi thực hiện cách tính thuế nhập khẩu.
• Các chi phí phát sinh khác như phí làm thủ tục hải quan, chi phí lưu kho, lưu bãi cũng cần được tính toán đồng bộ để phản ánh đúng tổng chi phí nhập khẩu, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát hiệu quả tài chính và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Ngoài các yếu tố nêu trên, doanh nghiệp cũng cần lưu ý đến thời điểm xác định thuế và tỷ giá tính thuế, bởi đây là căn cứ quan trọng trong cách tính thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật hải quan. Tỷ giá áp dụng thường là tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, việc áp dụng sai thời điểm có thể dẫn đến chênh lệch nghĩa vụ thuế và ảnh hưởng đến số liệu kế toán, quyết toán thuế cuối kỳ.

Thực tiễn cho thấy, nhiều rủi ro phát sinh không nằm ở công thức tính, mà ở việc áp dụng sai chính sách thuế, sai mã hồ sơ hoặc bỏ sót ưu đãi thuế hợp pháp. Do đó, để đảm bảo cách tính thuế nhập khẩu chính xác và an toàn pháp lý, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đồng thời chủ động rà soát hồ sơ hải quan, chứng từ xuất xứ và các quy định pháp luật liên quan trước khi kê khai.

Trong trường hợp hàng hóa có tính chất phức tạp hoặc chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành, việc tham vấn ý kiến chuyên gia hoặc luật sư có kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp áp dụng cách tính thuế nhập khẩu đúng quy định, tối ưu chi phí và hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp với cơ quan hải quan.

Trên đây là hướng dẫn cách tính thuế nhập khẩu mới nhất, chúng tôi đã làm rõ khái niệm thuế nhập khẩu, đối tượng chịu thuế, các yếu tố ảnh hưởng và cách tính thuế nhập khẩu theo từng phương pháp áp dụng trên thực tế. Việc hiểu đúng bản chất thuế, xác định chính xác mã hồ sơ, xuất xứ và giá tính thuế là điều kiện tiên quyết để áp dụng cách tính thuế nhập khẩu đúng quy định, hạn chế rủi ro truy thu, xử phạt. Đồng thời, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các vấn đề pháp lý và chi phí liên quan khi thực hiện cách tính thuế nhập khẩu trong hoạt động xuất nhập khẩu. Trường hợp còn vướng mắc hoặc cần tư vấn chuyên sâu, bạn hãy liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời, đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu chi phí nhé.

- Các thông tin giải đáp và tư vấn ở trên được chúng tôi cung cấp cho khách hàng của Nhanh.vn. Nếu quý khách có bất kỳ câu hỏi nào hay cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ qua email: contact@nhanh.vn  
- Nội dung bài viết này chỉ nhằm mục đích tham khảo thông tin; 
- Xin lưu ý các điều khoản được đề cập có thể đã hết hiệu lực tại thời điểm bạn đang đọc.